Son on yıl boyunca bağırsak sağlığı ve bağışıklık arasındaki bağlantı daha iyi belgelenmiştir. Bu, insan bağışıklık hücrelerinin yaklaşık % 70-80' inin GI sisteminde bulunduğu düşünülüyorken mantıklıdır. Bağırsak bol miktarda faydalı bakteri ile kolonize edilirse teorik olarak bağışıklık sisteminiz sağlıklı olacaktır. Süper gıdalarda bol miktarda bulunan prebiyotik lif iyi bakterileri besler. Bağırsağınızdaki mutlu, iyi beslenmiş dost organizmalar sizi daha sağlıklı yapar. Son araştırmalar, güçlü bir bağışıklık sistemi oluşturmak ve sürdürmek için başka bir çözüm yolu ortaya koyuyor: iyi bir gece uykusu çekmek.

Yazımızda uyku ve bağışık arasındaki ilişkiye bir göz atacağız. Sabaha kadar daha derin uyumak için bazı ipuçları önereceğiz, böylece sabahları daha yenilenmiş hissedebilirsiniz.

Uyku ve Bağışıklık Sistemi Arasındaki Bağlantı 
Doğal sağlık konusuna yakınsanız uyku ve bağışıklık arasındaki bağlantı muhtemelen size şaşırtıcı gelmeyecektir. Biraz sürpriz olabilecek şey, araştırma çalışmalarında uyku kalitesi ile bağışıklık fonksiyonu arasındaki bağlantının ne kadar yeni kurulduğudur.                     

Efsanevi doktor Hipokrat uyku ve hastalık durumları arasındaki bağlantıyı 2400 yıl önce değerlendirdi. Ancak son 30 yıla kadar bağışıklık etkileşimlerine odaklanan uyku çalışmaları başlamamıştı.

Ve işte uykunun bağışıklık sağlığı ile alakalı bağlantısı hakkında bilgimizin temelleri… Özetle iyi uyumayan insanların bir de virüse maruz kaldıktan sonra hastalanma olasılığı daha yüksektir. Ve eğer hastalanır ve aynı zamanda iyi uyumuyor iseniz iyileşme süresi gecikebilir. 

Uykunun bağışıklık sistemini nasıl etkilediğinin mekanizmasını bilmiyorsunuz diyelim. Öyleyse buyrun gidelim ...

Uyurken bağışıklık sisteminiz sitokin adı verilen proteinleri serbest bırakır. Sitokin ile alakalı bir şekilde olumsuz bir çağrışım gelişmiştir. Bunun nedeni yüksek inflamasyon seviyelerine sahip kişilerin aşırı sitokin düzeylerine sahip olmasıdır.                                

Aslında ölümcül olabilen grip ve virüslerden kaynaklanan ciddi solunum komplikasyonları sitokin fırtınası olarak adlandırılan durum marifetiyle tetiklenir.

Sitokin fırtınaları bağışıklık sisteminin aşırı reaksiyonudur.

Ancak bazı sitokinler aslında uykuya dalmanıza yardımcı olurlar. Eğer vücudunuzda enfeksiyon varsa bazı sitokin seviyeleri yükselir. Aynı şey stres altında yaşarken de geçerlidir.  Yeterince uyumazsanız bağışıklık sistemini güçlendiren sitokinlerin üretimi azalabilir. Ve iyi bir gece uykusu çekmedikten sonra halsiz hissetmek normaldir. Enfeksiyon ile savaşan antikor ve bağışıklık hücreleriniz, uykudan mahrum bırakıldığında daha az aktif hale gelir (veya sayıları azalır).

Uyku ve enflamasyon yanıtı

Enfeksiyonla mücadele eden sağlıklı bir bağışıklık sistemine sahip bir kişide sitokinler aslında daha derin uyumanıza yardımcı olabilir. Daha derin bir uyku bağışıklık tepkiniz için oldukça önem taşır.

Aslında yüksek kalitede bir uyku elde etmenin, düşük bir enfeksiyon riski ile ilişkili olduğu araştırmalarca kanıtlanmıştır. Ancak kronik uyku bozukluğu sistemik düşük dereceli enflamasyona neden olabilir. Sonuç olarak; düşük uyku kalitesi, diyabet, ateroskleroz ve nörodejenerasyon gibi aşırı inflamasyon ile işaretlenen bazı hastalıklarla ilişkilidir.

Tutarlı bir uyku nasıl elde edilir?

Eğer sürekli olarak iyi uyumuyor iseniz, ne yapmalısınız?

Doğal rotayı denemek istiyorsanız, deneyebileceğiniz bazı şeyler şunlardır:

Meditasyon

Çok sayıda uyku ve meditasyon uygulamasıyla, en azından daha dinlendirici bir uyku için çabalamak hiç bu kadar kolay olmamıştı. İyi bir uyuyan değilseniz, sabah ve gece her gün meditasyon yapmak için iyi niyetle çaba gösterin.

TV izlemek ve doğrudan yatmak yerine, telefonunuzu (uçak modu), bilgisayarı ve TV'yi 22: 00'ye kadar kapatarak meditasyon yapmak veya bir rahatlama uygulamasına gitmek için 30 dakika ayırın.

Meditasyonun, düşüncelerinizde aydınlanmak ya da mükemmel olmak değildir ve asla olmayacak. Aksine, meditasyonun amacı nefese odaklanmak ve şimdiki zamanda olmaktır.

O sırada düşünceler ortaya çıkacak ve onlara takılmayın sadece nefesinize odaklanın ve hiçbir şey düşünmemeye çalışın. Böyle düşünmeden 10 saniye geçirebilirseniz  büyük bir başarı sayılabilir!

Hayattaki diğer her şey gibi; satranç oynamayı, gitar çalmayı ya da sörf yapmayı öğreniyorsak meditasyon için de zaman gerekir. Her gün en az 30 dakika boyunca yapmaya gayret edin ve o ay bittikten sonra stres seviyenizde büyük bir fark göreceksiniz. Hatta biraz daha iyi uyuduğunuzu fark edebilirsiniz.

Otlar

Uyku için reçeteli ilaçları denemeyi isteyip istemediğiniz size bağlıdır. Potansiyel yan etkileri bazı insanlar için endişe kaynağıdır. Yüzyıllar boyunca, uyku için hazırlanan bitkisel formüller başarılı bir şekilde birçok insana yardımcı oldu. Ancak bu günlerde kötü kokulu bitkisel karışımları kullanmanıza gerek yok; tıpkı modern tıpta yaptığınız gibi bazı hapları deneyebilirsiniz. Geleneksel Çin Tıbbı (TCM) formülleri günümüzde konsantre bitkisel özlü uygun kapsüller veya tabletler halinde bulunabilir durumdadır.

Te Xiao Zao Ren An Mian, Çin tıbbında uyku için en ünlü formüllerden biridir. Formüldeki ayrı ayrı otlar, sakinleştirici etkileri olan, ancak sakinleştirici olmayan bileşikler içerir. Formül, teorik olarak, bireyin ruhunu ve canlılığını kontrol eden organ sistemi olan kalbi sakinleştirir. Çin tıbbına göre sağlıklı kalp, daha iyi uyku demektir.

Derin nefes

Meditasyonla ilgili olmasına rağmen derin nefes alma bir akıllı telefon uygulaması veya YouTube videosu olmadan yapılabilir. Birçok insan için aşırı aktif sempatik sinir sistemi kronik olarak zayıf uykunun sebebidir. Psikolojideki Frontiers araştırmasına göre, otonom hiper-uyarılmanın insanların uyumak için baskı yaratmalarına yardımcı olarak yavaş ve derin nefes almanın faydalı olabileceğini düşündürmektedir. Başka bir deyişle yavaş derin nefesler almak rahatlamanıza ve daha iyi uyumanıza yardımcı olabilir.

Egzersiz yapmak

Egzersizin uyku kalitesi üzerindeki etkisi üzerine yapılan 34 araştırmanın 29'unda egzersizin artan uyku verimliliği ve süresini artırdığı sonucuna varmıştır. Ve iyi haber şu ki daha derin bir uyku için eğitim kampı antrenmanları yapmak zorunda değilsiniz; yavaş bir yürüyüş yaparak netice alabilirsiniz.

Ancak tutarlılık anahtardır. Ayrıca, egzersiz rutininizi birkaç, daha kısa aralıklara bölmenin, uzun bir egzersiz kadar etkili olduğunu unutmayın.

Geceleri iki kısa yürüyüşe çıkmayı deneyin. Kan şekeri seviyenizi normalleştirmek için yemekten hemen sonra ve daha derin uykuyu teşvik etmek için yatmadan önce kısa bir yürüyüş.

Araştırmacılar, egzersizin uyku kalitesini nasıl iyileştirdiğini tam olarak anlamasa da bilinen şey şudur: egzersiz, aldığınız yavaş dalga uykusu miktarını arttırır. Yavaş dalga uykusu gençleştirici, derin uyku durumunu ifade eder.

Yiyecekler

Yüksek besin yoğunluklu gıdalar, uyku kalitesini ve miktarını etkileyen bir dizi enzim, amino asit, hormonu etkileyen bileşikler, vitaminler ve mineraller içerir.

Ödüllü superfood tozundaki 55 besinden sadece biri olan arpa çim tozu, GABA, kalsiyum, triptofan, çinko, potasyum ve magnezyum dahil olmak üzere uykuyu artıran çeşitli bileşikler içerir. Medical News Today'e göre 2018'de yapılan bir araştırma, arpa otunun uykuyu artırabileceği ve kronik hastalıklar için terapötik bir rolün önlenmesine veya sağlanmasına yardımcı olabileceği sonucuna varıyor.

Unutmayın, belirli bir gıda ürününün beslenme gerçeklerine baktığınızda, etiket her zaman tüm hikayeyi anlatmaz. Belki bir gün, gıda etiketleri bir uyku kalitesi puanı içerecektir. O zamana kadar, günlük olarak süper yiyecekler tükettiğinizden emin olun.

Sonuç

Güçlü bir bağışıklık sistemini desteklemenin ve sürdürmenin en iyi yollarından biri tutarlı ve kaliteli uyku elde etmek ve elbette, süper yiyecekleri tüketmektir..

Kaynaklar

Uyku ve Egzersiz Arasındaki İlişki: Sistematik Bir Gözden Geçirme

Hangi yiyecekler uyumanıza yardımcı olabilir?

Hipokrat' tan Aforizmalar

Sağlık ve Hastalıkta Uyku-Bağışıklık Karışma

Sitokinler ve uyku

Uyku ve Bağışıklık: Klinik Etkili Büyüyen Bir Alan

Uykusuzluğun Yardımcı Tedavisi Olarak Solunumun Öz Regülasyonu

İnsanlarda Kronik Hastalıklar İçin Arpa Otu Fonksiyonel Bileşenlerinin Önleyici ve Terapötik Rolü

 

İnsanoğlu nasıl çalıştıklarını tam olarak bilmeden, yüzyıllardır mantar gibi botanik maddeleri sağlık ve şifa amacıyla kullanıyor. Uzun süredir büyük bir başarı ile kullanılan bir tıbbi mantar, daha çok Reishi mantarı veya Lingzhi olarak bilinen Ganoderma lucidum'dur.

Reishi'nin 3 Temel Faydası  

Günümüz bilim adamları, Reishi mantarlarının işlerini nasıl yaptıklarını anlamak için Reishi özlerinin insanlara yardımcı olabileceği kesin mekanizmaları araştırıyorlar. Ve Reishi mantarının sağlığa faydaları hakkındaki keşifleri büyüleyici! Lingzhi'nin (Reishi) gerçekten parladığı üç geniş alan:

Reishi, vücudu bir homeostaz durumuna geri getirmeye yardımcı olur. Homeostaz, dengeyi korumak için vücudumuzun çeşitli fonksiyonlarını kendi kendine düzenlediği yöntemdir (1). Bu, değişen koşullara uyum sağlamamıza yardımcı olur. Reishi, vücudun her türlü sağlık sorununa karşı savunmasını güçlendirme yeteneği sağlayan etkileyici bir dizi antioksidan, polisakkarit ve beta-glukan bileşiklerine sahiptir.

Reishi mükemmel immün modülatörlerdir (2-5), bu da bağışıklık sistemini destekledikleri anlamına gelir. Ya bağışıklık sistemindeki hücrelerin (örneğin makrofajlar, dendritik hücreler, lenfositler ve doğal öldürücü NK hücreler) işlevlerini etkileyerek ya da enfeksiyonları kontrol eden ve homeostazı sürdürmeye yardımcı olan antikorların salgılanmasını etkileyerek etki ederler. 

Reishi, şifalı bitkiler arasındaki adaptojenler olarak kabul edilir. Adaptojenler, vücudun iltihaplanma, zihinsel stres, tükenmiş enerji, dokulardaki hasar ve hatta hormonal dengesizlikler gibi stres faktörlerine uyum sağlamasına yardımcı olan doğal maddelerdir (genellikle bitkilerdir).

Yukarıda listelenen üç geniş Ganoderma Lucidum faydaları kategorisinin ötesinde, burada Reishi' niın en iyi bilinen 11 özel kullanım vardır;

1. Enerjiyi iyileştirme ve yorgunluğu azaltma (6) 
2. Enflamasyonu azaltmak (7,8) 
3. Normal hücre büyümesini teşvik etme (9) 
4. Bağışıklık fonksiyonunun iyileştirilmesi (10-13) 
5. Enfeksiyonlar ve virüslerle mücadele (HIV dahil) (14,15) 
6. Sağlıklı bir karaciğeri teşvik etmek (16-21) 
7. Sindirim sağlığının iyileştirilmesi (22) 
8. Kan şekeri seviyelerini kontrol altında tutmak (23-27) 
9. Kardiyovasküler sağlığı iyileştirme (28-31) 
10. Astım gibi solunum bozukluklarına yardımcı olma (32,33) 
11. Sinirleri ve beyni koruma (34-40)

Reishi'deki Sağlığı Destekleyen Bileşikler  
Öyleyse, reishi mantarlarında böylesine geniş bir yelpazede sağlık yararları sağlamalarını sağlayan şey nedir? Bilime göre, reishi mantarlarının biyolojik olarak aktif ana bileşenleri şunları içerir:

• Polisakkaritler - birbirine bağlanmış bir dizi faydalı şeker molekülünden oluşan karbonhidratlar. Reishi'den izole edilmiş 200'den fazla polisakkarit vardır (41). Bunlardan beta-glukanlar muhtemelen en iyi çalışılanlardır.
• Triterpenler - çok çeşitli biyolojik etkilere sahip üç terpen biriminden oluşan fitokimyasal bileşikler. Reishi'de 130'dan fazla triterpen tanımlanmıştır (42), ancak çalışmaların çoğunda birincil olanlar ganoderik asitler olarak bilinir.
• Proteinler - tüm hücrelerin yapı taşları olan amino asitlerden oluşur.
• Peptitler - diğer biyolojik moleküllerin faaliyetlerini düzenlemek için gereklidir.
• Adenosin - hücresel enerjinin yapı taşı olan tüm hücrelerde bulunur.
• Nükleositler - tüm canlı hücrelerin kalıtım kontrol eden bileşenleri olan nükleik asitlerin temeli.

Reishi'nin yukarıdaki bileşenlerinin tümü, sağlığımız için son derece faydalı bir mantar oluşturmak için bir araya gelir. İşte araştırmacıların bu güçlü mantarlar hakkında bulduklarından daha fazlası.

Karaciğer Koruması için Reishi 
Bir dizi hayvan çalışması (43-47) Reishi' nin karaciğer üzerinde koruyucu etkileri olduğunu bulmuştur. Reishi'deki triterpenler, antioksidan seviyelerini arttırmak ve karaciğerdeki iltihaplanma süreçlerini engellemek için hareket ederler.

Aynı koruyucu etki insanlara fayda sağlayabilir mi? Öyle görünüyor. 2017'de bildirilen küçük bir klinik çalışma (48), Reishi özlerinin insanlarda da karaciğer koruyucu etkilere sahip olduğunu buldu. Reishi özütlerini alarak denemeye katılanlar, yüksek düzeyde antioksidan enzim sergiledi. Daha da önemlisi, ultrason incelemeleri hafif yağlı karaciğer koşullarının normale döndürüldüğünü buldu.

İmmüno-modülasyon için Reishi 
Sağlıkta hızla büyüyen bir ilgi alanı, immüno-modülasyondur. Bu, esasen bağışıklık sisteminin aktivitesini değiştirebilen şeyler anlamına gelen uzun bir kelimedir.

Bağışıklık sistemi aşırı tepki veriyorsa (tip 1 diyabet ve romatoid artrit gibi otoimmün bozukluklarda olduğu gibi), immüno-modülatörler onu sakinleştirmek için hareket edebilir. Bağışıklık sistemi yetersiz tepki veriyorsa (kanser ve AIDS'te olduğu gibi), bağışıklık modülatörleri bağışıklık fonksiyonunu artırabilir .

Bir dizi çalışma [49-52], reishi mantarı özlerinin aktivitesini modüle ederek bağışıklık sistemi üzerinde yararlı etkilere sahip olduğunu göstermiştir. Hem hayvan çalışmalarında hem de insan denemelerinde, reishi, farelerden çocuklara ve yaşlılara kadar tüm canlılar tarafından iyi tolere edilir ve bağışıklık sistemine faydalı destek sağlamaya yardımcı olur.

Kanser Hastaları için Reishi
Reishi ekstraktlarının normal hücre büyümesini desteklediğini ve lösemi (53,54), meme (55-59), kolorektal (60-62), yumurtalık dahil birçok farklı kanser türüne karşı anti-kanser aktiviteye sahip olduğunu gösteren birkaç on yıllık araştırmalarımız var. (63), melanom (64,65), akciğer (66), servikal (67), karaciğer (68), prostat (69,70), glioma (71) ve sarkom (72).

Araştırmalar, Reishi özlerinin kanser hastalarına yardımcı olmak için birkaç farklı şekilde hareket ettiğini göstermiştir. Onlar…

• bağışıklık sisteminin aktivitesini artırır (73-75).
• kanser hücrelerinin büyümesini, yapışkanlığını ve yayılmasını inhibe etmek dahil tümörlere karşı doğrudan etkiye sahiptir (76-78).
• tümörlerin büyüme ve yayılma yeteneği ile ilişkili genleri düzenler (79,80).
• kemoterapi ilaçlarının kanser öldürme aktivitesini arttırır (81).
• ilaca dirençli kanser hücrelerini kemoterapiye duyarlı hale getirmeye yardımcı olarak kanser hücrelerine karşı daha iyi çalışmasına yardımcı olur (82,83).
• kemoterapiye bağlı bulantı ve kusmayı kolaylaştırır (84).
• endokrin tedavisi alan kanser hastalarında yorgunluğu iyileştirir (85).
• kanser hücrelerinin büyümesini, yapışkanlığını ve yayılmasını inhibe etmek dahil tümörlere karşı doğrudan etkiye sahiptir (76-78).
• tümörlerin büyüme ve yayılma yeteneği ile ilişkili genleri düzenler (79,80).
• kemoterapi ilaçlarının kanser öldürme aktivitesini arttırır (81).
• ilaca dirençli kanser hücrelerini kemoterapiye duyarlı hale getirmeye yardımcı olarak kanser hücrelerine karşı daha iyi çalışmasına yardımcı olur (82,83).
• kemoterapiye bağlı bulantı ve kusmayı kolaylaştırır (84).
• endokrin tedavisi alan kanser hastalarında yorgunluğu iyileştirir (85).

Kanseriniz varsa veya olduğundan şüpheleniyorsanız, tedavisi için tek başına reishi mantarına güvenmemelisiniz. Tedavi seçenekleri için kalifiye bir tıp uzmanına danışın .

Kardiyovasküler Sağlık için Reishi
Reishi, kardiyovasküler sağlığı iyileştirmek için birkaç farklı şekilde hareket ediyor gibi görünmektedir.

2018'de yayınlanan bir hayvan çalışması (86), reishi'nin kandaki toplam kolesterol, trigliserit ve LDL kolesterol düzeylerini (doktorlar tarafından kötü kolesterol olarak kabul edilen tür) düşürdüğünü ve HDL kolesterol düzeylerini (iyi tür). Reishi'nin etkileyici antioksidan dizisi aynı zamanda kalp koruyucu etkiye de sahiptir (87).

Bir 2018 klinik araştırması (88), 90 gün boyunca Reishi polisakkaritleri (üç bölünmüş dozda günde 750 mg) verilen 37 yüksek riskli ve 34 stabil anjin hastasını içeriyordu. Araştırmacılar, Reishinin önemli düzeyde antioksidan sağladığını ve bu hastalarda aterosklerotik plaklara karşı korunmaya yardımcı olduğunu buldu.

Bir ön 2017 hücre çalışması (89), Reishi mantarı özütlerini kardiyomiyoblastlar olarak bilinen yaralı kalp hücreleri için potansiyel terapötik değerleri açısından araştırdı. Reishi'den elde edilen antioksidanların ve fitokimyasalların bu hücrelere destek sağladığını, oksidatif stresi en aza indirmek için genetik düzeyde çalıştığını ve kardiyoprotektan görevi gördüğünü buldular.

Sinirleri Korumak İçin Reishi
Araştırmalar reishi'nin beyin ve sinir sistemi üzerinde de koruyucu bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Aslında, bunama demansı gibi nörodejeneratif hastalıkları azaltmada önemli bir rol oynayabilirler.

Serebral iskemik hastalık, dünya çapında senil demans ve ölümün önde gelen nedenlerinden biridir. Serebral iskemi (beyne yetersiz kan beslemesi) sırasında, beyne giden besinler kritik bir şekilde azaltılır ve bu da, oksidatif stres, iltihaplanma ve nihayetinde, özellikle beynin hipokampusunda, beyin nöronlarında hasara neden olur .

2014 yılında yapılan bir hayvan çalışması (90), iskemik olaydan üç ve yedi gün önce Reishi özütlerinin verilmesinin hipokampustaki sinir hücrelerinin kaybını azalttığını ve antioksidan seviyelerini artırdığını , böylece nöroprotektif bir etki sağladığını buldu.

Çoğunlukla hayvanlarla (91-96) yapılan diğer birçok çalışma, Reishi özütlerinin beyin ve sinir sistemi için koruyucu bir yararı olduğunu ve bunama, Parkinson hastalığı, Alzheimer hastalığı ve diğer nöro-dejeneratif süreçlerden korunmaya yardımcı olabileceğini göstermiştir. Umarım yakında insan klinik deneyleri yapılacaktır.

Kan Şekerini Kontrol Etmek İçin Reishi
İnsan klinik deney sonuçları karışık olsa da, reishi mantarlarından elde edilen temel özütlerin, insülin sinyal yollarında yer alan genlerin aktivitesini modüle ettiği açıktır. Ön çalışmalar kesinlikle umut vericidir (97-101).

Astım için Reishi

Kronik iltihaplı bir hava yolu hastalığı olan astım, dünya çapında yaklaşık 300 milyon insanı etkiliyor. Reishi'den türetilen Ganoderik asitlerin hem hücre çalışmalarında hem de insan hastalarda astımda görülen inflamatuar yolları inhibe ettiği bulunmuştur. (102,103).

Kaynaklar

(1) Reishi Mushroom (Ganoderma Lucidum); the Infamous "Immortality Mushroom

(2) Natural Immunomodulators 2018

(3) Studies on the Immuno-modulating and Anti-tumor Activities of Ganoderma lucidum (Reishi) Polysaccharides

(4) Immune Modulation From Five Major Mushrooms: Application to Integrative Oncology

(5) Randomized Clinical Trial for the Evaluation of Immune Modulation by Yogurt Enriched with ß-Glucans from Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom, Ganoderma lucidum (Agaricomycetes), in Children from Medellin, Colombia

(6) Effects of Ganoderma lucidum and ‘Essence of Chicken’ on Physical Fatigue Recovery and Exercise Performance Improvement

(7) A Critical Review on Health Promoting Benefits of Edible Mushrooms through Gut Microbiota

(8) Polysaccharides from Ganoderma lucidum Attenuate Microglia-mediated Neuroinflammation and Modulate Microglial Phagocytosis and Behavioural Response

(9) Ganoderma lucidum Polysaccharides as an Anti-cancer Agent

(10) Studies on the Immuno-modulating and Anti-tumor Activities of Ganoderma lucidum (Reishi) Polysaccharides

[11] Ganoderma lucidum Polysaccharides Can Induce Human Monocytic Leukemia Cells into Dendritic Cells with Immuno-stimulatory Function

[12] Immune Modulation From Five Major Mushrooms: Application to Integrative Oncology

[13] Randomized Clinical Trial for the Evaluation of Immune Modulation by Yogurt Enriched with ß-Glucans from Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom, Ganoderma lucidum (Agaricomycetes), in Children from Medellin, Colombia

[14] Ganoderma lucidum: a Potent Pharmacological Macrofungus

[15] Interaction of Ganoderic Acid on HIV Related Target: Molecular Docking Studies

[16] Evaluation of the Hepatic and Renal-protective Effects of Ganoderma lucidum in Mice

[17] Hepatoprotective Effects of Aqueous Extract from Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom Ganoderma lucidum (higher Basidiomycetes) on A-amanitin-induced Liver Injury in Mice

[18] Anti-Inflammatory and Hepatoprotective Effects of Ganoderma lucidum Polysaccharides against Carbon Tetrachloride-Induced Liver Injury in Kunming Mice

[19] Hepatoprotective Activity of Ganoderma lucidum Triterpenoids in Alcohol-induced Liver Injury in Mice, an iTRAQ-based Proteomic Analysis

[20] Ganoderma lucidum Ameliorates Non-Alcoholic Steatosis by Upregulating Energy Metabolizing Enzymes in the Liver

[21] Triterpenoids and Polysaccharide Peptides-enriched Ganoderma lucidum: a Randomized, Double-blind Placebo-controlled Crossover Study of its Antioxidation and Hepatoprotective Efficacy in Healthy Volunteers

[22] A Critical Review on Health Promoting Benefits of Edible Mushrooms through Gut Microbiota

[23] Anti-diabetic Effects of Ganoderma lucidum

[24] Hypoglycemic Mechanisms of Ganoderma lucidum Polysaccharides F31 in db/db Mice Via RNA-seq and iTRAQ

[25] Hypoglicemic and Hypolipedimic Effects of Ganoderma lucidum in Streptozotocin-Induced Diabetic Rats

[26] Hypoglycemic Mechanism of a Novel Proteoglycan, Extracted from Ganoderma lucidum, in Hepatocytes

[27] A Novel Ptp1b Inhibitor Extracted from Ganoderma lucidum Ameliorates Insulin Resistance by Regulating IRS1-GLUT4 Cascades in the Insulin Signaling Pathway

[28] Evaluation of the Antioxidative and Hypo-cholesterolemic Effects of Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom, Ganoderma lucidum (Agaricomycetes), in Ameliorating Cardiovascular Disease

[29] Cardioprotective Activity of Ganoderma lucidum Extract during Total Ischemia and Reperfusion of Isolated Heart

[30] The Role of Polysaccharide Peptide of Ganoderma lucidum as a Potent Antioxidant Against Atherosclerosis in High Risk and Stable Angina Patients

[31] Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom, Ganoderma lucidum (Agaricomycetes), as a Cardioprotectant in an Oxygen-Deficient Environment

[32] Ganoderic Acid C1 Isolated from the Anti-asthma Formula, ASHMITM Suppresses TNF-a Production by Mouse Macrophages and Peripheral Blood Mononuclear Cells from Asthma Patients

[33] Safety and Tolerability of an Antiasthma Herbal Formula (ASHMI™) in Adult Subjects with Asthma: A Randomized, Double-Blinded, Placebo-Controlled, Dose-Escalation Phase I Study

[34] Neuroprotective Effect of Pretreatment with Ganoderma lucidum in Cerebral Ischemia/reperfusion Injury in Rat Hippocampus

[35] Aromatic Constituents from Ganoderma lucidum and Their Neuroprotective and Anti-inflammatory Activities

[36] Ganoderma lucidum Extract Ameliorates MPTP-induced Parkinsonism and Protects Dopaminergic Neurons from Oxidative Stress via Regulating Mitochondrial Function, Autophagy, and Apoptosis

[37] Neuroprotective Effects of Ganoderma lucidum Polysaccharides Against Oxidative Stress-induced Neuronal Apoptosis

[38] Polysaccharides from Ganoderma lucidum Attenuate Microglia-mediated Neuroinflammation and Modulate Microglial Phagocytosis and Behavioural Response

[39] Chronic Treatment with a Water-Soluble Extract from the Culture Medium of Ganoderma lucidum Mycelia Prevents Apoptosis and Necroptosis in Hypoxia/Ischemia-Induced Injury of Type 2 Diabetic Mouse Brain

[40] Pathological Changes in APP/PS-1 Transgenic Mouse Models of Alzheimer's Disease Treated with Ganoderma lucidum Preparation

[41] Deep Insight into the Ganoderma lucidum by Comprehensive Analysis of Its Transcriptome

[42] Deep Insight into the Ganoderma lucidum by Comprehensive Analysis of Its Transcriptome

[43] Evaluation of the Hepatic and Renal-protective Effects of Ganoderma lucidum in Mice

[44] Hepatoprotective Effects of Aqueous Extract from Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom Ganoderma lucidum (higher Basidiomycetes) on A-amanitin-induced Liver Injury in Mice

[45] Anti-Inflammatory and Hepatoprotective Effects of Ganoderma lucidum Polysaccharides against Carbon Tetrachloride-Induced Liver Injury in Kunming Mice

[46] Hepatoprotective Activity of Ganoderma lucidum Triterpenoids in Alcohol-induced Liver Injury in Mice, an iTRAQ-based Proteomic Analysis

[47] Ganoderma lucidum Ameliorates Non-Alcoholic Steatosis by Upregulating Energy Metabolizing Enzymes in the Liver

[48] Triterpenoids and Polysaccharide Peptides-enriched Ganoderma lucidum: a Randomized, Double-blind Placebo-controlled Crossover Study of its Antioxidation and Hepatoprotective Efficacy in Healthy Volunteers

[49] Studies on the Immuno-modulating and Anti-tumor Activities of Ganoderma lucidum (Reishi) Polysaccharides

[50] Ganoderma lucidum Polysaccharides Can Induce Human Monocytic Leukemia Cells into Dendritic Cells with Immuno-stimulatory Function

[51] Immune Modulation From Five Major Mushrooms: Application to Integrative Oncology

[52] Randomized Clinical Trial for the Evaluation of Immune Modulation by Yogurt Enriched with ß-Glucans from Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom, Ganoderma lucidum (Agaricomycetes), in Children from Medellin, Colombia

[53] The Anti-tumor Effect of Ganoderma lucidum Is Mediated by Cytokines Released from Activated Macrophages and T Lymphocytes

[54] Antitumour, Antimicrobial, Antioxidant and Antiacetylcholinesterase Effect of Ganoderma lucidum Terpenoids and Polysaccharides: A Review

[55] Anti-Tumor Effects of Ganoderma lucidum (Reishi) in Inflammatory Breast Cancer in In Vivo and In Vitro Models

[56] Anticancer and Anti-Inflammatory Properties of Ganoderma lucidum Extract Effects on Melanoma and Triple-Negative Breast Cancer Treatment

[57] Antitumour, Antimicrobial, Antioxidant and Antiacetylcholinesterase Effect of Ganoderma lucidum Terpenoids and Polysaccharides: A Review

[58] B-glucans from Grifola frondosa and Ganoderma lucidum in Breast Cancer: an Example of Complementary and Integrative Medicine

[59] Anti-breast Cancer Enhancement of a Polysaccharide From Spore of Ganoderma lucidum With Paclitaxel: Suppression on Tumor Metabolism With Gut Microbiota Reshaping

[60] A Water-soluble Extract from Culture Medium of Ganoderma lucidum Mycelia Suppresses the Development of Colorectal Adenomas

[61] Chemical Characterization and Antitumor Activities of Polysaccharide Extracted from Ganoderma lucidum

[62] Antitumour, Antimicrobial, Antioxidant and Antiacetylcholinesterase Effect of Ganoderma lucidum Terpenoids and Polysaccharides: A Review

[63] Ganoderma lucidum Exerts Anti-tumor Effects on Ovarian Cancer Cells and Enhances Their Sensitivity to Cisplatin

[64] Anticancer and Anti-Inflammatory Properties of Ganoderma lucidum Extract Effects on Melanoma and Triple-Negative Breast Cancer Treatment

[65] Antitumour, Antimicrobial, Antioxidant and Antiacetylcholinesterase Effect of Ganoderma lucidum Terpenoids and Polysaccharides: A Review

[66] Ibid.

[67] Ibid.

[68] Ibid.

[69] Ibid.

[70] Effects of Non-steroidal Anti-inflammatory Drug-activated Gene-1 on Ganoderma lucidum Polysaccharides-induced Apoptosis of Human Prostate Cancer PC-3 Cells

[71] Polysaccharide Peptide Isolated from Grass-cultured Ganoderma lucidum Induces Anti-proliferative and Pro-apoptotic Effects in the Human U251 Glioma Cell Line

[72] Antitumour, Antimicrobial, Antioxidant and Antiacetylcholinesterase Effect of Ganoderma lucidum Terpenoids and Polysaccharides: A Review

[73] Effects of Ganopoly (A Ganoderma lucidum Polysaccharide Extract) on the Immune Functions in Advanced-stage Cancer Patients

[74] Ganoderma lucidum (Reishi Mushroom) for Cancer Treatment

[75] Ganoderma lucidum Stimulates NK Cell Cytotoxicity by Inducing NKG2D/NCR Activation and Secretion of Perforin and Granulysin

[76] Ganoderma lucidum (Reishi) in Cancer Treatment

[77] Ganoderic Acid Me Inhibits Tumor Invasion Through Down-regulating Matrix Metalloproteinases 2/9 Gene Expression

[78] Ganoderma lucidum Polysaccharides as an Anti-cancer Agent

[79] The In Vitro and In Vivo Experimental Evidences Disclose the Chemopreventive Effects of Ganoderma lucidum on Cancer Invasion and Metastasis

[80] Chemical Characterization and Antitumor Activities of Polysaccharide Extracted from Ganoderma lucidum

[81] Anti-breast Cancer Enhancement of a Polysaccharide From Spore of Ganoderma lucidum With Paclitaxel: Suppression on Tumor Metabolism With Gut Microbiota Reshaping

[82] Ganoderma lucidum Exerts Anti-tumor Effects on Ovarian Cancer Cells and Enhances Their Sensitivity to Cisplatin

[83] Ergosterol Peroxide Isolated from Ganoderma lucidum Abolishes MicroRNA miR-378-Mediated Tumor Cells on Chemoresistance

[84] Effects of Ganoderma lucidum Extract on Chemotherapy-induced Nausea and Vomiting in a Rat Model

[85] Spore Powder of Ganoderma lucidum Improves Cancer-Related Fatigue in Breast Cancer Patients Undergoing Endocrine Therapy: A Pilot Clinical Trial

[86] Evaluation of the Antioxidative and Hypo-cholesterolemic Effects of Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom, Ganoderma lucidum (Agaricomycetes), in Ameliorating Cardiovascular Disease

[87] Cardioprotective Activity of Ganoderma lucidum Extract during Total Ischemia and Reperfusion of Isolated Heart

[88] The Role of Polysaccharide Peptide of Ganoderma lucidum as a Potent Antioxidant Against Atherosclerosis in High Risk and Stable Angina Patients

[89] Lingzhi or Reishi Medicinal Mushroom, Ganoderma lucidum (Agaricomycetes), as a Cardioprotectant in an Oxygen-Deficient Environment

[90] Neuroprotective Effect of Pretreatment with Ganoderma lucidum in Cerebral Ischemia/reperfusion Injury in Rat Hippocampus

[91] Aromatic Constituents from Ganoderma lucidum and Their Neuroprotective and Anti-inflammatory Activities

[92] Ganoderma lucidum Extract Ameliorates MPTP-induced Parkinsonism and Protects Dopaminergic Neurons from Oxidative Stress via Regulating Mitochondrial Function, Autophagy, and Apoptosis

[93] Neuroprotective Effects of Ganoderma lucidum Polysaccharides Against Oxidative Stress-induced Neuronal Apoptosis

[94] Polysaccharides from Ganoderma lucidum Attenuate Microglia-mediated Neuroinflammation and Modulate Microglial Phagocytosis and Behavioural Response

[95] Chronic Treatment with a Water-Soluble Extract from the Culture Medium of Ganoderma lucidum Mycelia Prevents Apoptosis and Necroptosis in Hypoxia/Ischemia-Induced Injury of Type 2 Diabetic Mouse Brain

[96] Pathological Changes in APP/PS-1 Transgenic Mouse Models of Alzheimer's Disease Treated with Ganoderma lucidum Preparation

[97] Anti-diabetic Effects of Ganoderma lucidum

[98] Hypoglycemic Mechanisms of Ganoderma lucidum Polysaccharides F31 in db/db Mice Via RNA-seq and iTRAQ

[99] Hypoglicemic and Hypolipedimic Effects of Ganoderma lucidum in Streptozotocin-Induced Diabetic Rats

[100] Hypoglycemic Mechanism of a Novel Proteoglycan, Extracted from Ganoderma lucidum, in Hepatocytes

[101] A Novel Ptp1b Inhibitor Extracted from Ganoderma lucidum Ameliorates Insulin Resistance by Regulating IRS1-GLUT4 Cascades in the Insulin Signaling Pathway

[102] Ganoderic Acid C1 Isolated from the Anti-asthma Formula, ASHMITM Suppresses  TNF-a Production by Mouse Macrophages and Peripheral Blood Mononuclear Cells from Asthma Patients

[103] Safety and Tolerability of an Antiasthma Herbal Formula (ASHMI™) in Adult Subjects with Asthma: A Randomized, Double-Blinded, Placebo-Controlled, Dose-Escalation Phase I Study

Dünya çapında en popüler tıbbi mantarlardan biridir. Zengin ve tuzlu lezzeti yanında sağlık bakımından çeşitli yararları ile tanınmaktadır. 
Shiitake' deki bileşikler kanserle savaşmaya, bağışıklığı artırmaya ve kalp sağlığını desteklemeye yardımcı olabilir.                                                                                     
Burada shiitake mantarı hakkında bilmeniz gereken her şey açıklanmaktadır.

Shiitake mantarı nedir?
Shiitake, Doğu Asya' ya özgü yenebilir mantardır. 5 ila 10 cm boyutuna kadar büyür ve rengi bronzdan koyu kahverengiye kadar değişen bir yapıya sahiptir.
Tipik olarak sebze gibi yenirken, shiitake, çürüyen sert ve kalın kabuklu meşe gibi ağaçlarda doğal olarak yetişen bir mantardır. ABD, Kanada, Singapur ve Çin' de üretmesine rağmen, shiitake' nin yaklaşık % 80' i Japonya'da yetiştirilmektedir (1).
Onları taze ve kurutulmuş olarak veya çeşitli diyet takviyesi şeklinde temin edebilirsiniz.

Shiitake mantarının beslenme profili
Shiitake düşük kalorilidir. Ayrıca bol miktarda lif, B vitaminleri ve bazı mineralleri sunarlar.
4 adet kurutulmuş shiitake (15 gram) içindeki besinler (2):

• Kalori: 44
• Karbonhidrat: 11 g
• Lif: 2 g
• Protein: 1 g
• Riboflavin: Günlük Değerin (GD) % 11'i 
• Niasin: GD' nin % 11'i
• Bakır: GD' nin % 39'u
• B5 Vitamini: GD' nin % 33'ü
• Selenyum: GD' nin % 10'u
• Manganez: GD' nin % 9'u
• Çinko: GD' nin % 8'i
• B6 Vitamini: GD' nin % 7'si
• Folat: GD' nin % 6'sı
• D Vitamini: GD' nin % 6'sı

Ayrıca, shiitake ette bulunan amino asitlerin çoğunu içerir (3). Ayrıca, bazıları bağışıklık arttırıcı, kolesterol düşürücü ve antikanser etkilere sahip polisakkaritler, terpenoidler, steroller ve lipitlere sahiptirler (4).
Shiitake'deki biyoaktif bileşiklerin miktarı, mantarların nasıl ve nerede yetiştirildiğine, saklandığına ve hazırlandığına bağlıdır (3).

Nasıl kullanılır?
Shiitake mantarının gıda ve gıda takviyesi olarak iki ana kullanımı vardır.

Gıda olarak Shiitake
Kurutulmuş mantar biraz daha popüler olmasına rağmen, hem taze hem de kurutulmuş şekilde pişirebilirsiniz. Kurutulmuş shiitake, taze olduğunda bile daha yoğun bir umami lezzetine sahiptir. Umami aroması lezzetli veya etli olarak tanımlanabilir. Genellikle tatlı, ekşi, acı ve tuzlu ile birlikte beşinci tat olarak kabul edilmektedir.                         
Kurutulmuş ve taze shiitake mantarı, kızartma, çorba, güveç ve diğer yemeklerde kullanılır.

Gıda takviyesi olarak Shiitake
Shiitake mantarı çok uzun zamandır geleneksel Çin tıbbında kullanılmaktadır. Ayrıca Japonya, Kore ve Doğu Rusya' ya ait tıbbi geleneklerinin bir parçasıdır (4).
Çin tıbbında, shiitake' nin insan sağlığı ve ömrünü arttırdığı ve dolaşımı iyileştirdiği düşünülmektedir. Çalışmalar shiitake' deki bazı biyoaktif bileşiklerin kansere ve inflamasyona karşı koruyucu olabileceğini düşündürmektedir (4).
Bununla beraber çalışmaların çoğu insandan ziyade hayvan üzerinde ya da test tüplerinde yapılmıştır. Hayvan çalışmaları sıklıkla insanların normal olarak yiyeceklerden veya takviyelerden alacağı dozları aşan dozlar kullanır.
Ayrıca, piyasadaki mantar bazlı gıda takviyelerin bir çoğu potens için test edilmemiştir (5).
Tespit edilen faydalar umut verici olsa da daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Kalp sağlığına yardımcı olabilir
Shiitake mantarı kalp sağlığına fayda getirebilir. Örneğin bünyesinde kolesterolü düşürmeye yardımcı olan üç bileşik bulunmaktadır( 3, 6, 7):

• Eritadenine. Bu bileşik kolesterol üretiminde rol oynayan bir enzimi inhibe eder.
• Steroller. Bu molekül bağırsakdaki kolesterol emilimini engellemeye yardımcı olur.
• Beta glukanlar. Bu tür lifler kolesterolü düşürebilir .

Yüksek tansiyonu olan farelerde yapılan bir çalışma, shiitake tozunun kan basıncındaki artışı önlediğini (8), yüksek yağlı bir diyetle beslenen laboratuar farelerinde yapılan bir diğer araştırma, shiitake verilenlerin karaciğerlerinde daha az yağ, arter duvarlarında daha az plak ve mantar yemeyenlerden daha düşük kolesterol seviyeleri geliştirdiğini gösterdi (9). Yine de, bu sonuçların herhangi bir sağlam sonuca varılmadan önce insan üzerindeki çalışmalar ile doğrulanması gerekir.

Bağışıklık sisteminizi güçlendirebilir
Shiitake ayrıca bağışıklık sisteminizi güçlendirmeye yardımcı olabilir.
Bir araştırmada insanlara günlük iki kurutulmuş shiitake verildi. Bir ay sonra bağışıklık sistemi belirteçleri daha iyi bir duruma geldi ve iltihap seviyeleri düştü (10).
Bağışıklık sistemi üzerindeki olumlu etki kısmen shiitake mantarındaki polisakkaritlerden birine bağlı olduğu düşünülebilir (11).
İnsanların bağışıklık sistemleri yaşla birlikte zayıflama eğilimindeyken , bir fare çalışması, shiitake'den türetilen bir takviyenin bağışıklık fonksiyonunda yaşa bağlı bazı düşüşlerin tersine döndüğünü bulmuştur (12).

Potansiyel antikanser aktivitesine sahip bileşikler içerir
Shiitake mantarındaki polisakkaritlerin ayrıca antikanser etkisi olabilir (13, 14).
Örneğin polisakkarit moleküllerinden lentinan bağışıklık sisteminizi aktive ederek tümörlerle savaşmaya yardımcı olur (15, 16). Lentinan'ın lösemi hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını engellediği gösterilmiştir (17).
Çin ve Japonya'da, mide kanseri olan kişilerde bağışıklık fonksiyonunu ve yaşam kalitesini iyileştirmek için kemoterapi ve diğer temel kanser tedavilerinin yanı sıra bir lentinan formu kullanıldı (18, 19).
Bununla birlikte shiitake mantarı yemenin kanser üzerinde herhangi bir etkisi olup olmadığını belirlemek için kanıtların yetersiz olduğu söylenebilir.

Diğer potansiyel faydalar
Shiitake mantarı enfeksiyonlarla savaşmaya ve kemik sağlığını geliştirmeye yardımcı olabilir.

Umut verici antibakteriyel ve antiviral etkiler
Shiitake' deki çeşitli bileşiklerin antibakteriyel, antiviral ve antifungal etkileri vardır (18, 20). Günümüzde insanların daha büyük antibiyotik direnci göstermesi, bazı bilim adamları shiitake' nin antimikrobiyal potansiyelini keşfetmenin önemli olduğunu düşünmeye başladılar (21). Bununla birlikte izole edilmiş bileşikler test tüplerinde antimikrobiyal aktivite gösterirken, shiitake yemenin insanlarda viral, bakteriyel veya mantar enfeksiyonları üzerinde herhangi bir etkisi olması muhtemel görülmüyor.

Kemikleri güçlendirebilir
Mantarlar D vitamini için hayvansal olmayan tek ve yegane kaynaktır. Vücudun güçlü kemikler inşa etmek için D vitaminine ihtiyacı vardır ve ancak çok az sayıda gıda bu önemli vitamin çeşidini içerir.Mantarların D vitamini seviyesi nasıl yetiştirildiğine bağlı olarak değişir. UV ışığına maruz kaldıklarında, bu bileşik daha yüksek seviyelere ulaşır.Bir çalışmada, düşük kalsiyum, düşük vitamin D diyetiyle beslenen farelerde osteoporoz belirtileri gelişti. Karşılaştırıldığında, kalsiyum ve UV ile güçlendirilmiş shiitake verilenler daha yüksek kemik yoğunluğuna sahip oldukları görüldü (22).
Bununla birlikte shiitake mantarının D2 vitamini sağladığını unutmayın. D2, yağlı balıklarda ve diğer bazı hayvansal gıdalarda bulunan D3 vitamini ile karşılaştırıldığında daha düşük bir formdur.

Olası yan etkiler
Bazı yan etkiler meydana gelse de çoğunluk shiitake' yi güvenle tüketebilir. Nadir durumlarda çiğ shiitake tüketilmesi ya da temas edilmesi durumunda cilt döküntüsü gelişebilir (23).
Shiitake dermatit olarak adlandırılan bu durumun lentinan (24) molekülü yüzünden gerçekleştiği düşünülüyor. Ayrıca uzun bir süre toz mantar özütü kullanmak, mide rahatsızlığı ve güneş ışığına duyarlılık gibi diğer yan etkilere neden olabilir (25, 26).
Bazıları ayrıca mantarların yüksek pürin seviyelerinin gut hastalarında sıkıntıya neden olabileceğini iddia ediyor. Bununla birlikte araştırmalar mantar tüketmenin daha düşük gut riskiyle bağlantılı olduğunu göstermektedir (27).

Shiitake nasıl pişirilir
Mantarlar, vejetaryen yemekleri yaparken özellikle yardımcı olabilecek farklı bir umami lezzetine sahiptir. Shiitake mantarları genellikle kurutulmuş olarak satılır. Pişirmeden önce yumuşatmak için sıcak suya batırılması gerekir. En iyi örnekleri seçmek için dilimlenmiş yerine bütün olarak satılanları arayın. Kapaklar derin, beyaz solungaçlar kalın olmalıdır.Taze shiitake mantarları ile yemek yaparken pişirildikten sonra bile sert kalan sapları ayırın sebzelerle beraber çorba stok suyu yapmak için dondurucuda saklayın. Shiitake'yi diğer mantarlar gibi pişirebilirsiniz.
İşte birkaç öneri:

• Shiitake'yi yeşilliklerle soteleyin ve poşe yumurta ile servis yapın.
• Makarna sosunda veya tavada kızartma için kullanın.
• Onları lezzetli bir çorba yapmak için kullanın.
• Çıtır bir atıştırmalık veya garnitür için kızartın.

Sonuç
Shiitake, hem gıda hem de gıda takviyesi olarak çok uzun bir süreden beri kullanılmaktadır. Bu mantarın sağlık üzerindeki yararları hakkında araştırmalar umut verici olsa da insan üzerinde yeterli araştırma bulunmamaktadır.
Ama diğer taraftan shiitake' nin kalorisi düşüktür ve bir çok vitamin, mineral ve biyoaktif bileşik ihtiva eder. Genel olarak diyete mükemmel bir destek görevi görür.

Kerri-Ann Jennings, www.healthline.com/

Ingredients
500 g aubergine, 300 g minced meat, 2 red pepper, 1 onion, 2 grated tomatoes, 200 g grated kaşar cheese (or mild cheddar), 2 tbsp sunflower oil, salt, cumin, powdered red pepper, black pepper, red pepper flakes

For the dressing
4-5 cherry tomatoes, 1-2 sprigs fresh basil

Preparation
Wash the aubergines and dry thoroughly after peeling in stripes. Make a deep cut lengthways down the middle. Heat sunflower oil in a pan. Fry the aubergines on all sides and transfer onto a paper towel. Heat some sunflower oil in a seperate pan. Add the minced meat and roast. add the finely chopped onions and peppers and saute until tender. Finally add the tomato, salt and spices. Remove from heat and leave cool. Transfer the aubergines into an oven dish. Por the mixture into the slits. Spinkle with grated kaşar cheese and basil leaves. Add half a cup of hot water and cook in a preheated oven until golden. Serve hot.

Günlerden sonra nihayet zorunlu göç olacağı anlaşılmıştı. Söylentiler gerçek olmuş tedirgin bekleyiş sona ermişti. Herkes sahip olduğu mal ve mülk sayımını yaptırmakla meşgul olurken muhtarlar mümkün olduğunca köy halkına mübadele hakkında bilgi vermekteydi.

Belgelerden anlaşıldığına göre Anadolu’dan gidecek olan Rumlara Yunan hükümeti ve Fener Rum Patrikhanesi öncülüğünde zengin Rumların da katkılarıyla mübadelede göçmenlerin neler yapması gerektiği konusunda yardımcı olmuştu.
Çoğunluğu varlıklı ve eğitimli Rumlar bilinçli hareket ederek taşıyabildikleri bütün mallarını çeşitli şekillerde götürmeye ya da paraya çevirmeye çalışmışlardı.

Yunanistan’ daki Müslüman köylerinin çoğuna hala mübadelenin boyutlarını anlatacak heyetler gidemediği için kulaktan dolma haberler söylentiler yayılmaktaydı. Müslümanların mallarını bedava sayılacak miktarlarla ele geçirmeye çalışanlar tarafından

yakında geri döneceksiniz geldiğinizde size tekrar veririz.
diyerek kandırılmak durumunda kalmışlardı. Eşyalar, hayvanlar, evler, tarlalar çok ucuza yok pahasına satılmak çaresizliği içinde kalmıştı.

Kesriye’ ye gelen uluslararası komisyon yetkilileri tarafından Jerveni köyünün ve köylülerinin mal beyanlarına dayalı tespitler yaparlar. Günler süren kayıt işlemi bittikten sonra köyü terk etmeleri bildirilir. Çıkılacak yol ulaşım güçlükleriyle doludur. Yayan ve/veya at arabalarıyla yola çıkılacaktır.

Bir şey almanıza gerek yok acil ihtiyaçlarınızı alın gideceğiniz yerlerde bıraktığınız eşyaların karşılığı var.
dendi denmesine ama…

Mübadele haberini alan Jerveni köyü halkı, Jerveni köyü muhtarı Bayram Himmet Hoca ve azaları toplanarak kendi aralarında ne yapacaklarını konuşurlar;
Ne yapacaklardı? Ne götürebilirlerdi?
Gidecekleri yerde ne bulacaklardı? Neyle karşılaşacaklardı?

Uzun süren konuşmalardan sonra köy halkı bir karar alır ve karara herkesin uymasını isterler;

Herkes her şeyini götüremez fakat elimizde var olan eşyalardan ve sık kullandığımız aletlerden her aile bir alet götürürse gittiğimiz yerde birbirimizden alır ya da örnek alıp bakarak yenilerini yapabiliriz.
Her aileye görev verildi.
Yanlarında getirdikleri eşyalardan bazıları:
Dokuma tezgahı ve aparatları, terazi, saç (börek için)
Semer, yayık, hamur teknesi, hamur açma tahtası, oklava,
Balta, at eğeri ve kolonları, çamaşır yıkama teknesi,
Ceviz ezeceği, mısır, kuru fasulye, arpa ve buğday vs tohumları.

Herkes yatak, yorgan, özel eşyası ve mevcut kıyafetlerini götürecekti. Fakat iki şey o kadar özeldi ki bunlar nasıl gidecekti? Bu bilinmeyen yolculuğa nasıl dayanacaktı? Bunların gitmesi gerekiyordu. Ama nasıl? Bu iki konu kadınların çözebileceği konulardı;
Ekmek mayası ve çiçekler.

Köy kadınları kendi aralarında tıpkı erkeklerin yaptığı gibi toplanıp neler götürebileceklerine dair konuşmuşlardı. Kadınlar için en önemli olan ekmek mayasıydı.

Mayamız kaybolmasın mayasız ne yaparız, nasıl ekmek yaparız, nasıl börek yaparız? 
Eğer bir evde maya biterse hayatta biter…
Herkesin biraz maya alması gerektiği, belki yollarda bozulur biraz un ile arada bir tazeleriz diye düşünüldü. Birkaç kadın;

Mayayı güneşte kurutup gittiğimiz yerde suyla ıslatır mayayı canlandırırız.
diyorlardı. Kadınların çoğunluğu buna karsı çıkmış

Maya kurursa tekrar yaşamaz ölür mayanın taze olması gerekir.
diyordu. Kadınlar sonunda karara vardılar; birkaç kadın mayayı kurutarak, başka bir kaç kadın da mayayı taze olarak götürecek ve yolculuk boyunca maya her üç günde bir tazelenecekti.

Çiçekler ah o mis gibi kokan çiçekleri nasıl bırakacaklardı.

Kokumuz nefesimiz burada kalırsa biz ölürüz. 
diyordu kadınlar. Mümkün olan çiçeklerin tohumlarını aldılar. Fakat kök olan çiçekleri nasıl götüreceklerdi?
Bir çömleğin içerisine kökleri ile birlikte çiçekleri koyup götürmeye karar verdiler. Yol boyunca çiçekler ve ekşi maya onca sıkıntılara, açlığa, yokluğa hatta ölümlere rağmen aylarca süren yolculukta önemini ve özel yerini hep koruyacaktı.

Bir yandan maya bir kaç günde bir küçük bir parça alınarak un ve suyla yeniden karıştırılır ve tazelenir diğer yandan çiçeklere her gün su verilir güneş yakmasın diye üzeri örtülür sararan her bir yaprak için herkes kederlenirdi.

Mayamız gibi çiçeklerimiz de insanlar misali perişanlığı yaşarken bitmeyen göç yolculuğundan nasibini aldılar. İnsanlar gibi onlarda yollarda telef oldular. Geldikleri yeni memleketlerinde Nevşehir/Mustafapaşa da dalları ve kanatları kırık olarak yeşermeye tutunmaya kök salmaya çalıştılar.
En güçlü mis çiçeği çıktı. Yaprakları mis gibi kokuyordu. On iki kök getirdik sadece bu yeşerdi gözümüz gibi baktık, yeşerttik herkes birbirine dal verdi kök verdi tıpkı bizim gibi kök salıp yeni toprakta yaşamaya gayret ettiler.

Bu gün hala Mustafapaşa'da her evde yeşeriyor ve mis gibi memleket kokuyor.

Ekşi mayamızda Kastorya / Jerveni' den Nevşehir Mustafapaşa’ ya kadar geldi ve hala bugün Mustafapaşalı kadınlar Jerveni’ den gelen o çok kıymetli mayayı kullanmakta ve çoğaltmakta gayreti içindeler.

Süreyya Ateş 2017

Bir kaşıkta kırk tane olması gerektiği söylenen mantı ne yazık ki bu özelliğin dile getirildiği Kayseri' ye özel bir gastronomi değeri olmayıp bir çok ülkede değişik çeşitlerinin yapıldığını belirtmek durumundayız. Örneğin; Gürcistan'da Khinkali, İtalyanların Ravioli' si, Çin'de Wonton, Afganistan' da Mantu, Özbeklerin Kaskoni' si, Polonya' da Pierogi, Moğolistan' da Buuz, Nepal'de Momo, İspanyolların Noqui' si ABD de Dumpling ve Tayvan' da Ba-Wan gibi... Hemen hemen her milletin mantısı var.

Mantı hamurunun içinde kıyma, peynir, et, her türlü sebze, mantar, patates, kiraz, çilek, bambu, turşu vs gibi malzemeler kullanılır. Tereyağında kızartma, suda haşlama ve buharda pişirme yöntemleri görülür.

1 Boşnak Mantısı

Malzeme
Harç;
3 tane kuru soğan, 300 g kıyma, karabiber, pul biber, nane ve tuz
Hamur;
1 kg un, ılık su ve tuz
Hamurun üzerine;
Tereyağ, kaymak ve sıvı yağ

Hamuru hazırlamak üzere; elediğiniz unu kaba aktararak ortasına çukur açın. Unun kenar bölümüne tuz ilave edin ve orta kısmında bulunan çukura sıvı yağ ve ılık suyu ekleyin.

Hamuru pürüzsüz bir hal alıp toparlanıncaya kadar yoğurun. Sonra üzerine streç film uygulayıp yarım saat kadar buzdolabında dinlendirin.

İç harcı hazırlamak üzere küçük parçalar halinde doğradığınız kuru soğan ile biraz yağlı dana kıyma, tuz, karabiber, pul biber ve naneyi Farklı bir kapta karıştırın.

Buzdolabında dinlenmiş hamuru yumurta büyüklüğünde parçalara bölerek üzerlerine hafifçe un serptikten sonra mutfak tezgahı üzerinde merdane ile 30 cm. çapında açın.

Teker teker açılan yufkaların üzerine sıvı yağ uygulandıktan sonra üst üste dizin. Kenar kısımlarından bastırarak sabitlenen hamurları elde veya merdane yardımıyla açarak inceltin. Küçük kareler halinde kestiğiniz hamurun ortasını çiğden hazırlanan kıymalı iç harçla doldurduktan sonra mantıları kare halinde kapatın.

Fırına vereceğiniz tepsiyi az miktarda sıvı yağla yağlayın. Yağlı hamurdan hazırlanan mantıları yan yana arada boşluk kalmayacak şekilde tepsiye yerleştirin. Önceden 200 dereceye ısıtılmış  fırında yaklaşık 40 dk. üzerleri kızarana kadar pişirin.

Yoğurdu bir çırpıcı yardımıyla pürüzsüz bir kıvam alana kadar karıştırın. Sıvı yağı küçük bir tavada kızdırdıktan sonra toz kırmızı biberi ilave edip kızgın yağı ocaktan alın. Fırından çıkan sıcak mantıları servis tabağına aldıktan sonra yoğurt ve kırmızı biberli yağ eşliğinde servis edin.

2 Boazi

Çin Mantısı Boazi

Çin mantısı Boazi tarifini buradan izleyin.

3 Girit Mantısı

Malzeme
300 g. kıyma ve 3 tane yufka,
1 adet soğan, 3 diş sarımsak,
1 su bardağı yoğurt ve sıvı yağ

Üçgen şekilde kesilen yufkalara; rendelenmiş soğanla karıştırılan kıymanın üzerine tuz, karabiber ekleyip hazırlanan çiğ harcı üçgenlerin ucuna koyup rulo şeklinde sarın. Kızgın yağda 5 dakika kızarttıktan sonra büyük bir tabağa alıp üzerine sarımsaklı yoğurt dökerek ikram edebilirsiniz.

4 Gyoza

Japon Mantısı Gyoza

Malzeme
2, 5 su bardağı un ve 1 bardak sıcak su
bir çay kaşığı tuz

Harç:
2 adet lahana yaprağı, 250 g kıyma
5 tane mantar, 2 tane yeşil soğan
1 yemek kaşığı soya sosu ve karabiber

Pişirmek için:
4 yemek kaşığı sıvı yağ
Kaynamış su ve 2 yemek kaşığı soya sosu

Hamuru yoğurup 1 saat dinlendirdikten sonra ince ince doğranan lahana, yeşil soğan ve mantarı kıyma ile birleştirip karıştırın. Baharatı ve soya sosunu ekleyin.
Dinlenen hamuru tezgahta ince uzun rulo haline getirerek ince dilimler halinde kesin. Her dilimi ince ince açarak arasına harcını koyup yarım ay şeklinde kapatın. Tüm hamurlar bu şekilde kapatıldıktan sonra yapışmaz bir tavaya 2 yemek kaşığı sıvı yağ koyun ve tavada gyozaları tek taraflı kızartın. Sonrasında kaynar suya atarak haşlayın.

5 Kayseri Mantısı

6 Mandu

Kore Mantısı Mandu

Malzeme
Hamur:
Yarım kilo beyaz un ve iki çorba kaşığı tam buğday unu
Bir su bardağı ılık su, bir tatlı kaşığı tuz
Bir çorba kaşığı sıvı yağ

İç harc:
400 gr az yağlı kıyma ve bir yumurta
Yarım adet kabak ile 3-4 adet kurutulmuş siyah mantar
Taze zencefil -bir diş sarımsak kadar- ya da yarım çay kaşığı toz zencefil
1 çorba kaşığı soya sos ve bir diş sarımsak
Tuz, karabiber ve toz biber (acı)

Bir kap içinde önce hamur içeriğinin on dakika kadar yoğurun.
Bilinen mantı hamurunun sertliğinde olması lazım. Üzerine nemli bir bez örtüp iç harcını hazırlayıncaya kadar dinlendirin.
Kıymayı bir kap içerisine aldıktan sonra kabağı ve biraz tuz serperek 5 dakika bekletin, daha sonra suyunu sıkıp ayırdıktan sonra kıyma içine ilave edin.
Sıcak suda yumuşaması için bekletilen mantarları ince doğrayın ve kıymanın içerisine alın. Üzerine bir yumurta, soya sosu ve baharatları ekleyip karıştırın. Son aşamada ise inc doğranan sarımsak ve rendelenmis zencefili ekleyip karıştırın.

İkiye ayrılıp rulo haline getirilmiş hamurdan 50 veya 60 adet ceviz büyüklüğünde parçalar kesin. Bu bezeleri merdaneyle açtıktan sonra döndürmek yoluyla ince bir disk şeklinde açın.
Daha sonra harçtan biraz koyup ikiye katladıktan sonra uç kısımlarını katlayarak yukarıdaki resimde gördüğünüz gibi şekil verin.
Yapışmaması için tepsinin içerisine streç film açarak mantılarınızı birbirine değmeyecek şekilde dizin. Buzlukta dondurduktan sonra poşetlere koyup buzlukta saklama imkanınız olur.
Pişirmek için büyükçe bir tencerede su kaynatıp manduları teker teker suya koyup su tekrar kaynamaya başladıktan sonra 3 dakika pişirip bir süzek içine alın. Soğuk suyla duruladıktan sonra birbirine yapışmaz hale gelen mandular tabak içerisine alınabilir. Afiyet olsun.

7 Pelmeni

Rus Mantısı Pelmeni

Malzeme
2 yumurta
1/2 su bardağı ılık su
1/2 su bardağı ılık süt
Tuz ve yeteri kadar un

Üzeri için;
200 g tereyağı
4 yemek kaşığı ekşi krema
Kıyılmış dereotu

İç harc;
1 tane kuru soğan
300 g kıyma
Karabiber, tuz ve kimyon

Uygun bir kabın içine süt ve suyu alıp üzerine yumurtayı ekleyerek iyice karıştırın. Tuzunu ilave ettikten sonra unu azar azar eklemek yoluyla yoğurun. Hamuru küçük bezeler şeklinde parçalara ayırın. Üzerine bir bez örterek yarım saat dinlendirin.
Diğer taraftan iç harcını hazırlamak için kıymaya rendelenmiş soğan ilave edin. Karabiber, kimyon ve tuzunu ilave edin. Bezeleri oklava veya merdane yardımıyla biraz kalın (hazır yufkadan kalın) olarak açın. Bardakla yuvarlak parçalar kesin ve kıymalı harcı bunların ortasına yerleştirin.
Yarım ay şeklinde kapatarak kenarlarını parmaklarınızla bastırdıktan sonra uç kısımlarını alta doğru çevirerek birleştirin.
Kaynamakta olan suya tuz ekledikten sonra pelmenileri yumuşayıncaya kadar haşlayın. Suyunu süzdürerek aldığınız pelmenileri geniş bir tencere veya tavada erittiğiniz tereyağına ekleyip birkaç dakika soteleyin. Nihayetinde tabaklara alıp kıyılmış dereotu ve ekşi kremayla servis edin.